Đột quỵ là biến cố nguy hiểm, có thể làm thay đổi hoàn toàn cuộc sống, thậm chí đe dọa tính mạng. Đặc biệt, nó không chỉ là vấn đề của người lớn tuổi.

Một thập kỷ trước, 38% ca đột quỵ xảy ra ở người dưới 65 tuổi, và độ tuổi có nguy cơ đang ngày càng trẻ hóa do nhiều yếu tố, trong đó có sự gia tăng của bệnh tiểu đường và bệnh tim mạch ở người trẻ.

Bác sĩ Christie M. Ballantyne, Trưởng khoa Tim mạch và Nghiên cứu tim mạch tại Trường Y Baylor College of Medicine và Viện Tim Texas, cho biết vẫn có những cách giảm nguy cơ đột quỵ. Ông chia sẻ về thói quen buổi sáng của mình và khuyến nghị nên làm 6 việc này trước 9h để góp phần giảm nguy cơ.

Bác sĩ tim mạch Christie M. Ballantyne. Ảnh: Texas Heart Institute

Uống thuốc tim mạch đúng chỉ định

Nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng một trong những cách đơn giản nhất để giảm nguy cơ đột quỵ là uống thuốc tim mạch - dù là thuốc hạ huyết áp hay giảm cholesterol - đúng theo chỉ định của bác sĩ.

Theo Ballantyne, việc kiểm soát huyết áp đóng vai trò quyết định, và chỉ cần quên thuốc cũng có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ. "Nhiều người khi đến khám ban đầu thường cho rằng: 'Nếu huyết áp trên 140 hay 145 thì chỉ hơi cao'. Nhưng thực tế không tồn tại khái niệm 'hơi cao' ở đây, đó là tăng huyết áp. Và với nhóm nguy cơ cao, mức huyết áp tối ưu nên duy trì dưới 120", ông giải thích.

Bản thân Ballantyne cũng đang dùng thuốc điều trị cả tăng huyết áp và cholesterol. Ông luôn đảm bảo không quên thuốc bằng cách đặt hộp thuốc ngay trên bồn rửa mặt, cạnh bàn chải đánh răng.

Thiền hoặc dành một cái ôm

Duy trì mức căng thẳng thấp trong ngày có thể giúp phòng tránh đột quỵ, vì vậy hãy dành vài phút để "tĩnh tâm". Các nghiên cứu cho thấy thiền có thể giúp hạ huyết áp, từ đó góp phần giảm nguy cơ gặp vấn đề sức khỏe. Bác sĩ Ballantyne cho rằng không nhất thiết phải là thiền định theo kiểu truyền thống; việc cầu nguyện hoặc đọc những câu trích dẫn truyền cảm hứng mỗi ngày cũng có thể giúp ổn định huyết áp.

Một cách đơn giản khác để giảm căng thẳng và huyết áp là trao hoặc nhận một cái ôm, dù từ người thân, bạn bè hay thậm chí là thú cưng. Những tiếp xúc cơ thể như ôm có thể giúp giảm nồng độ cortisol khi căng thẳng. Nếu không phải người thích ôm, Ballantyne gợi ý có thể nhắn tin hoặc gọi điện cho một người bạn, nhấn mạnh tầm quan trọng của kết nối giữa người với người trong việc giảm stress.

Tránh dùng chất tạo ngọt nhân tạo trong cà phê

Miễn là lượng caffeine được giữ ở mức dưới 400 mg mỗi ngày (tương đương khoảng 4 tách cà phê), bác sĩ Ballantyne cho rằng không cần thiết phải từ bỏ thói quen uống cà phê buổi sáng.

Tuy nhiên, ông khuyến cáo nên tránh thêm các chất tạo ngọt nhân tạo như sorbitol và xylitol vào cà phê. Đặc biệt, xylitol đã được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ tăng hình thành cục máu đông và các biến cố tim mạch, bao gồm đột quỵ.

Vận động nhiều hơn

Tập luyện trước khi đi làm là lý tưởng, nhưng không phải ai cũng có thể duy trì thói quen này. Thay vào đó, bác sĩ Ballantyne khuyến khích tìm cách tăng vận động trong buổi sáng hằng ngày, chẳng hạn như đi xe đạp đến nơi làm việc, đỗ xe xa hơn tòa nhà văn phòng hoặc đi thang bộ thay vì thang máy.

Ông cũng ủng hộ việc sử dụng đồng hồ thông minh và các ứng dụng theo dõi sức khỏe vì chúng có thể tạo động lực để người dùng đứng dậy và đi lại nhiều hơn trong ngày. Nghiên cứu cho thấy việc ngồi quá lâu có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ. Dù không có con số chuẩn tuyệt đối, bác sĩ Ballantyne gợi ý nên hướng tới ít nhất 7.000 bước mỗi ngày hoặc nhiều hơn.

Bỏ thuốc lá hoặc thuốc lá điện tử

Theo bác sĩ Ballantyne, hút thuốc là một trong những yếu tố có hại nhất khi xét đến nguy cơ đột quỵ. Ông cũng nhấn mạnh rằng ngay cả việc chuyển sang thuốc lá điện tử để cai nicotine cũng không thực sự an toàn. "Khi bạn có thói quen dùng vape, các chất đó đi thẳng vào hệ tuần hoàn máu", ông cảnh báo.

Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy mối liên hệ rõ ràng giữa việc hút thuốc lá điếu và sử dụng thuốc lá điện tử với nguy cơ tim mạch.

Ăn sáng cân bằng

Bác sĩ Ballantyne chia sẻ bữa sáng quen thuộc của ông gồm phô mai tươi (cottage cheese) ăn kèm trái cây tươi như mận hoặc dưa lưới cắt miếng, rắc thêm hạt lanh. Ông giải thích rằng hạt lanh chứa axit béo omega-3 có nguồn gốc thực vật và chất xơ, đều là những thành phần có lợi cho sức khỏe mạch máu. "Không mạnh mẽ như statin (nhóm thuốc hạ cholesterol rất phổ biến, thường được dùng trong điều trị và phòng ngừa bệnh tim mạch), nhưng đây là một cách đơn giản để bổ sung vào bữa sáng", ông nói.

Tuy nhiên, bạn còn nhiều lựa chọn bữa sáng cân bằng khác. Theo bác sĩ Ballantyne, điều quan trọng là tránh các thực phẩm chứa nhiều đường bổ sung, vì chúng có thể làm tăng nguy cơ tiểu đường - một trong những yếu tố nguy cơ lớn dẫn đến đột quỵ.

Hướng Dương (Theo Eating Well)
Ảnh: Adobe Stock