Lo ngại dịch Ebola tiếp tục lan rộng gia tăng sau khi một phòng xét nghiệm xác nhận ca nhiễm tại thành phố Goma, miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) - khu vực hiện do lực lượng nổi dậy M23 được Rwanda hậu thuẫn kiểm soát.
Theo cập nhật ngày 17/5 của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (CDC Africa), dịch Ebola đến nay đã khiến 88 người tử vong và ghi nhận 336 ca nghi nhiễm ở tỉnh Ituri.
"Các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm đã xác nhận một ca dương tính với Ebola tại Goma. Bệnh nhân là vợ của một người đàn ông tử vong vì Ebola ở Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri, và đã di chuyển đến Goma sau khi chồng qua đời, trong khi bản thân đã nhiễm bệnh", Giáo sư Jean-Jacques Muyembe, Giám đốc Viện Nghiên cứu Y sinh Quốc gia Congo (INRB), nói với AFP.
Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus bày tỏ lo ngại sâu sắc khi số ca mắc tiếp tục gia tăng.
"Tôi xác định đợt bùng phát này là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế", ông Tedros Adhanom Ghebreyesus viết trên mạng xã hội X, cho biết thêm hiện dịch "chưa đáp ứng tiêu chí để được xem là đại dịch toàn cầu".
WHO có trụ sở tại Geneva đã nâng mức cảnh báo lên cấp cao thứ hai trong hệ thống ứng phó y tế toàn cầu, trong khi mức cao nhất là đại dịch. Cơ quan này cảnh báo quy mô thực sự của đợt bùng phát hiện nay vẫn chưa thể xác định rõ. "Hiện còn nhiều bất định về số ca nhiễm thực tế cũng như phạm vi lây lan của dịch bệnh", WHO cho biết.
Nhân viên y tế kiểm tra thân nhiệt người dân trước Bệnh viện Hồi giáo Kibuli ở Kampala, Uganda, ngày 16/5 khi dịch Ebola đang lây lan. Ảnh: AP
Tổ chức cứu trợ y tế Bác sĩ Không Biên giới (MSF) cho biết đang chuẩn bị một "phản ứng quy mô lớn", gọi sự lây lan nhanh chóng của dịch bệnh là "vô cùng đáng lo ngại".
Samuel-Roger Kamba, Bộ trưởng Y tế Cộng hòa Dân chủ Congo, cho biết chủng Bundibugyo gây ra dịch bệnh Ebola hiện nay ở châu Phi có "tỷ lệ tử vong rất cao, có thể lên tới 50%".
Quảng cáo
Ngày 18/5, Uganda thông báo hoãn lễ hành hương Martyrs' Day - sự kiện Công giáo thường niên vốn thu hút hàng nghìn tín đồ từ miền đông Congo sang tham dự.
Hiện vaccine chỉ có hiệu quả với chủng Ebola Zaire, được phát hiện năm 1976 và có tỷ lệ tử vong cao, dao động từ 60% đến 90%.
Giới chức y tế hôm 16/5 xác nhận đợt bùng phát Ebola mới nhất được ghi nhận tại tỉnh Ituri, đông bắc Cộng hòa Dân chủ Congo - khu vực giáp Uganda và Nam Sudan. Theo ông Kamba, ca bệnh đầu tiên là một y tá nhập viện tại thành phố Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri, hôm 24/4 với các triệu chứng nghi nhiễm Ebola. Các triệu chứng của bệnh gồm sốt, xuất huyết và nôn ói.
Việc vận chuyển thiết bị y tế quy mô lớn tại DRC cũng gặp nhiều khó khăn do cơ sở hạ tầng giao thông và liên lạc yếu kém. Quốc gia này có dân số hơn 100 triệu người và diện tích rộng gấp khoảng bốn lần nước Pháp.
Giới chức y tế xác nhận đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại Cộng hòa Dân chủ Congo. Do dịch chủ yếu xuất hiện ở những khu vực khó tiếp cận, số lượng mẫu bệnh phẩm được xét nghiệm trong phòng thí nghiệm hiện còn hạn chế.
Tuy nhiên, WHO cho biết tỷ lệ dương tính cao trong các mẫu xét nghiệm ban đầu, cùng việc đã ghi nhận ca bệnh tại hai quốc gia và số ca nghi nhiễm ngày càng tăng, cho thấy quy mô thực tế của đợt dịch có thể lớn hơn nhiều so với con số hiện được phát hiện và báo cáo, kéo theo nguy cơ lây lan trong khu vực và quốc tế.
Đợt bùng phát Ebola gần nhất tại khu vực này xảy ra vào tháng 8 năm ngoái, khiến ít nhất 34 người tử vong trước khi được tuyên bố chấm dứt vào tháng 12.
Ebola được cho là có nguồn gốc từ loài dơi và có thể gây xuất huyết nghiêm trọng cùng suy đa cơ quan. Trong 50 năm qua, dịch đã khiến khoảng 15.000 người tại châu Phi thiệt mạng, bất chấp những tiến bộ trong vaccine và điều trị.
Đợt bùng phát nghiêm trọng nhất tại Cộng hòa Dân chủ Congo giai đoạn 2018-2020 đã cướp đi sinh mạng của gần 2.300 người. Theo WHO, các đợt bùng phát trong nửa thế kỷ qua có tỷ lệ tử vong dao động từ 25% đến 90%.
Virus lây từ người sang người qua dịch cơ thể hoặc tiếp xúc với máu của người nhiễm bệnh. Người bệnh chỉ có khả năng lây nhiễm sau khi xuất hiện triệu chứng. Thời gian ủ bệnh có thể kéo dài tới 21 ngày.
Hướng Dương (Theo AFP)