"Người cao tuổi ở Việt Nam thường phải sống chung với bệnh tật trong khoảng 5-7 năm cuối đời, trung bình mỗi người mắc 4-5 bệnh lý khác nhau", PGS.TS Nguyễn Thế Anh, Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị chia sẻ tại Hội nghị khoa học quốc tế Chăm sóc toàn diện người cao tuổi, ngày 26/3. Tại Bệnh viện Hữu Nghị, một người cao tuổi đi khám 7-8 lần mỗi năm, thậm chí cao hơn nếu tính cả số lần nhập viện. Tần suất này cao gấp 2-2,5 lần so với các nhóm bệnh nhân khác
Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất châu Á. Dữ liệu cho thấy năm 2011 người cao tuổi chiếm khoảng 9,9% dân số; đến năm 2012 vượt 10%, chính thức bước vào giai đoạn già hóa. Dự báo trong khoảng 20 năm, tỷ lệ này sẽ tăng lên 20%. Hiện cả nước có khoảng 16,1 triệu người cao tuổi, chiếm hơn 16% dân số.
Dự báo, chỉ số già hóa của Việt Nam sẽ vượt 100 vào năm 2032 - thời điểm số người cao tuổi nhiều hơn số trẻ em. Áp lực lên lực lượng lao động cũng gia tăng khi tỷ lệ người trong độ tuổi lao động hỗ trợ một người cao tuổi giảm nhanh, từ hơn 7 người (năm 2023) xuống còn khoảng 2 người vào năm 2049.
"Những con số trên cho thấy gánh nặng bệnh tật ở người cao tuổi rất lớn, đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt từ hệ thống y tế cũng như gia đình và cộng đồng với mục tiêu không chỉ sống lâu mà cần hướng tới sống khỏe", PGS Thế Anh nói.
Ngừoi cao tuổi đi tiêm chủng. Ảnh: Quỳnh Trần
Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị bày tỏ lo ngại khi vẫn còn nhiều người cao tuổi, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, chưa từng đi khám bệnh, thậm chí chưa từng đo huyết áp. Có những người không hiểu rõ cách sử dụng thuốc, ví dụ thuốc huyết áp, chỉ uống khi thấy mệt rồi dừng là hoàn toàn không đúng và rất nguy hiểm.
Bên cạnh đó, việc tuân thủ điều trị ở người cao tuổi cũng là một thách thức. Nếu không có sự theo dõi, hướng dẫn chặt chẽ, người bệnh dễ quên thuốc hoặc bỏ thuốc giữa chừng, dẫn đến bệnh nặng hơn và tăng nguy cơ biến chứng.
Trước thực trạng này, PGS Thế Anh cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận, bắt đầu từ cộng đồng. Việc quản lý sức khỏe người cao tuổi không nên chỉ diễn ra trong bệnh viện mà cần được thực hiện liên tục, ngay tại nơi sinh sống, thông qua theo dõi định kỳ và chủ động. Để thích ứng với tốc độ già hóa dân số, ông cho rằng cần phát triển các mô hình chăm sóc liên tục và toàn diện. Trong đó, việc ứng dụng công nghệ như phần mềm theo dõi sức khỏe cá nhân có thể hỗ trợ người bệnh tự quản lý tình trạng của mình.
Tại hội nghị, các chuyên gia cũng cho rằng Việt Nam cần xây dựng các chính sách và kế hoạch toàn diện nhằm nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi. Trong đó, một trong những thay đổi quan trọng là chuyển từ mô hình điều trị đơn bệnh sang điều trị đa bệnh, đa chuyên khoa. Ông Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo Bộ Y tế, cho rằng người cao tuổi hiện nay không chỉ cần điều trị mà cần được quản lý lâu dài với sự kết hợp giữa y tế, phục hồi chức năng, dinh dưỡng, tâm lý và hỗ trợ xã hội. Đây là yêu cầu tất yếu khi mô hình bệnh tật đã thay đổi theo hướng mạn tính và đa bệnh lý.
Để ứng phó già hóa, Bộ Y tế cũng mới đề xuất phát triển mô hình chăm sóc người cao tuổi tại nhà và cộng đồng, mở điểm chăm sóc ban ngày tận dụng cơ sở vật chất sẵn có như nhà văn hóa, khu thể thao thôn, tổ dân phố. Đề xuất này được đưa vào dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Dân số, đang được Bộ Y tế xin ý kiến, dự kiến trình Chính phủ ban hành trước 30/4.
Lê Nga Theo Vnexpress.net